بتول نجفی (دانشگاه علامه طباطبایی تهران) و فرزان سجودی (دانشگاه هنر، تهران)، ایران
این مقاله با هدف بررسی چگونگی ترجمه بینانشانه ای رمان به فیلم، به بررسی دو نظام نشانه ای زبان و سینما می پردازد. پیکره این تحقیق فیلم اقتباسی شازده احتجاب ساخته ی بهمن فرمان آرا بر مبنای رمان شازده احتجاب نوشته هوشنگ گلشیری است، به این منظور سکانس هایی از فیلم با معادل آن در رمان احتجاب بطور تصادفی و غیر هدفمند انتخاب شده و به روش نشانه شناختی مورد بررسی قرار گرفته اند. همه ی این سکانس ها نما به نما با بخش های منطبق در داستان مقایسه شده و در نهایت بسامد تکرار ، آفرینش و حذف را در هر سکانس از فیلم اقتباسی نشان داده شده و همچنین بسامد استفاده از رمزگان های مختلف سینمایی در هر نما، سکانس و فیلم نشان داده می شود. نتایج تحقیق حاکی از اینست که فرایندهای مختلفی من جمله “تکرار”، “ترجمه”، ” حذف” و همچنین “جابجایی”در جربان ترجمه بینانشانه ای رمان به فیلم دخیل هستند. نتایج تحقیق همراستا با رویکرد فرکلاف به ترجمه به عنوان عملکردی بینامتنی که حاصل تکرار و آفرینش است می‌باشد. یکی از نکات اصلی و قابل توجه در پیکره پژوهش این است که رمان شازده احتجاب حاوی تکنیک جریان سیال ذهن می باشد و اقتباس از آن کاری مشکل به نظر می رسد. نگارندگان بر این اعتقاد است که سینما در به تصویر کشیدن جریان تکنیک جریان سیال ذهن مانند رمان مقتدر نمی باشد و در بسیاری از موارد در رمان نیز در ترجمه با مشکل مواجه شده است.
چکیده بالا بخشی از مقاله ای است که در اولین کنفرانس بین المللی بررسی مسائل جاری زبان ها، زبان شناسی، ترجمه و ادبیات (WWW.TLLL.IR) ، 15-14 بهمن 1395، اهواز، پذیرفته شده است.
