بررسی تطبیقی سیمرغ ایرانی و الوهیت اسلاوی قدیمی سیمارگل

آلینا ایواشچنکو و دکتر حمیرا زمردی

دانشگاه تهران، ایران

مقاله حاضر آن است، اصالت الوهیت اسلاوی قدیم به اسم سیمارگل (Simargl) و شباهت آن با سیمرغ (Simorq) پرنده اسطوره ای ایران قدیم را مورد بررسی قرار دهیم. سیمارگل (به زبان اسلاوی قدیمی: Семарьглъ, Симарьглъ) در اساطیر اسلاوی شرقی، یکی از ایزدان یا مخلوقی افسانه‌ای که در اولین سرگذشت‌ نامه کییف به او  اشاره شده  است و رسماً توسط روس‌ها  قبل از تغییر کیش آنها به ارتدوکس شرقی پرستش می‌شد. سیمارگل به شکل شیر یا سگی بالدار تصویر می‌شد، که هم نام و هم تصویرهای او برگرفته از اقوام سکاها و سرمتی است که منشأ ایرانی داشته است و می‌توان زمینه آثار باستانی آن را تا پرنده افسانه‌ ایایران باستان، یعنی سیمرغ مشاهده نمود: بخشی از آن به شکل پرنده و بخش دیگر به شکل سگ و در برخی منابع دیگر بخشی از آن به صورت شیر یا شیردال. بنابر تحلیل لغوی، می توان پی برد که سیمارگل با سیمرغ شباهتی دارد و همسانی اصالت سیمارگل و سیمرغ به وحدت اساطیر هند و اروپایی برمی گردد که بعد از مهاجرت بزرگ اقوام هند و اروپایی و نیز تغییرات آوایی قابل توجهی که در زبان رخ داده، این عوامل باعث پیدایش سیمرغ و سیمارگل شدند. از این رو با بررسی متونی مانند شاهنامه فردوسی، منطق الطیر عطار نیشابوری و نیز تحقیقات پژوهشگران در مورد الوهیت سیمارگل، پژوهشگران سعی دارند تا تا کارکردهای مشترک و تفاوت های سیمرغ و سیمارگل را آشکار نمایند.

چکیده بالا بخشی از مقاله ای است که در اولین کنفرانس بین المللی بررسی مسائل جاری زبان ها، زبان شناسی، ترجمه و ادبیات (WWW.TLLL.IR) ، 15-14 بهمن 1395،  اهواز، پذیرفته شده است.