بررسی فرایندهای واژ-واجی در زبان کردی (مطالعه موردی: گونه اردلانی از گویش سورانی)

ژینو ابراهیمی

دانشگاه رازی کرمانشاه، ایران

پژوهش حاضر یک مطالعه موردی درباره فرایندهای واژ-واجی در زبان کردی (گونه اردلانی از  گویش سورانی)  است.  واژ- واج شناسی حوزه ای از مطالعه زبان است که به مطالعه تنوع در صورت های گفتاری واژه ها، یا به طور دقیق تر تکواژها در شرایط مختلف صرفی آوایی تحت تاثیر فرایندهایی از جمله حذف، درج و همگونی می پردازد. در این پژوهش که در چارچوب واج شناسی زایشی انجام می شود، سعی شده است تا بر اساس این چارچوب، صورت زیربنایی را از صورت های متناوب تکواژهای مختلف بیرون کشیده و ضمن معرفی صورت های متناوب به عنوان تکواژگونه های یک تکواژ، فرآیندهای بوجود آورنده آنها نیز به دست داده شوند. محقق داده های پژوهش را با تکیه بر شم زبانی خود به عنوان گویشور کردی گونه اردلانی و همچنین یک پیکره صوتی ده ساعته از گویشوران شهر کامیاران جمع آوری کرده است. تحلیل داده ها بدین شکل انجام شده که صورت های متناوب تکواژهای مختلف از نمونه ها استخراج شده و صورت زیربنایی و فرایندهای اشتقاق نیز، مشخص می گردند. پس از تحلیل داده ها، مشخص شد که فرایندها نسبت به نوع تکواژی که در آن قرارمی گیرند، حساسند و بسامد آنها نیز متغییر است. به طور کلی در گونه اردلانی، فرایند های حذف، درج، همگونی و هماهنگی واکه ای فعال هستند. اما در این میان فرایند حذف به خصوص در واکه ها بیش از دیگر فرایندها فعال است.

چکیده بالا بخشی از مقاله ای است که در اولین کنفرانس بین المللی بررسی مسائل جاری زبان ها، زبان شناسی، ترجمه و ادبیات (WWW.TLLL.IR) ، 15-14 بهمن 1395،  اهواز، پذیرفته شده است.