بررسی و نقد عناصر فنی نمایشنامه “لیلی و مجنون” صلاح عبد الصبور

دکتر شرافت کریمی، الهام حسيني و سارا كريمي ابراهيم آباد

دانشگاه کردستان، ایران

نمایشنامه یکی از گونه‌های ادبی است که با استفاده از عناصر‌ی همچون: گفت‌و‌گو، شخصیت، حادثه و کشمکش، به بیان مسائل و معضلات جامعه و مسائلی از این قبیل می‌پردازد. آغاز نمایشنامه‌نویسی به یونان باستان بر‌می‌گردد. احمد شوقی، نمایشنامه‌نویس عرب با اقتباس این فن از غربی‌ها، آثار ارزنده‌ای به جامعه عرب تقدیم نموده است. احمد شوقی در واقع، نمایشنامه شعری که ترکیبی از شعر اصیل عرب با نثر است را به‌وجود آورد. گرچه برخی عقیده دارند که نمایشنامه شعری از همان آغاز نیز بوده است؛ اما با نام احمد شوقی شناخته می‌شود. صلاح عبدالصبور نیز یکی از این نمایشنامه‌نویسان است که شعر نو و نثر را با هم آمیخته و در نمایشنامه عربی سبکی نو به‌وجود آورده است. لیلی و مجنون یکی از آثار اوست که به این سبک نوشته شده‌است. این پژوهش ضمن بررسی عناصر نمایشنامه‌نویسی همانند: گفت‌و‌گو، شخصیت، حادثه، و کشمکش، به بررسی و تعریف نمایشنامه شعری در این اثر می‌پردازد. همچنین بیان می‌کند که صلاح عبد الصبور نمایشنامه لیلی و مجنون را به سبک نمایشنامه شعری، برای تأثیر‌گذاری بیشتر بر مردم و بیان واقعیت و حقیقت جامعه، انتخاب نموده است. در واقع نویسنده در میان گفت‌گوها، کشمکش‌ها و حوادث داستان، به وسیله شخصیت‌ها به بیان مسائل اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جامعه خود در قالبی دراماتیک می‌پردازد.

چکیده بالا بخشی از مقاله ای است که در اولین کنفرانس بین المللی بررسی مسائل جاری زبان ها، زبان شناسی، ترجمه و ادبیات (WWW.TLLL.IR) ، 15-14 بهمن 1395،  اهواز، پذیرفته شده است.