راضیه موسوی خو (دانشگاه علوم و تحقیقات تهران)، ایران
گویش دالینی یکی از گویش های جنوب غربی ایران است که امروزه گویش رایج مردم در روستای دالین می باشد. این روستا در استان فارس، حدفاصل شیراز و اردکان قرار دارد.گویش دالینی جزء شاخه ی ایرانی نو غربی است. در این مقاله بخشی از ادبیات فولکلور دالین شامل اشعار و لالایی ها و چیستان و داستان های فولکلور خاص این منطقه که از دیر باز تا کنون باقی مانده است ذکر شده است و به بررسی نقش شرایط جغرافیایی روستا و شیوه ی معیشتی مردم دالین و دامها، در شکل گیری ادبیات فولکلور آن پرداخته شده است. اهمیت ادبیات فولکلور در آشنا کردن ما با فرهنگ خاص هر منطقه و آواها و موسیقی و لهجهء آن دیاراست. این اشعار و داستان ها که بخشی از پایان نامه نگارنده بوده است از طریق تحقیقات میدانی و طی مصاحبه با اهالی این روستا در تابستان 1391جمع آوری شده است. روستای دالین مانند دیگر مناطق کشور دارای اشعار خاص خود به گویش دالینی است که این اشعار به صورت شفاهی باقی مانده اند. مثلاً اشعاری که هنگام برداشت محصول و چیدن میوه ها و یا هنگام خواب به عنوان لالایی برای بچه ها می خوانده اند، همچنین در مدح جوانی یا برای نصیحت کردن دیگران, گلایه از روزگار و حتی اشعاری به طنز که مایه ی سرور آنان می شده است. که در تمامی این آثار، نقش پر رنگ شرایط جغرافیایی و شیوه ی معیشتی مردم روستا احساس میشود. چنانکه در این مقاله میخوانیم، حیوانات، تقریبا در تمام عناصر ادبیات فولکلور دالین بخصوص داستانها و شعرها و لالاییها نقش کلیدی را بر عهده داشته اند. و همچنین تمام ادبیات فولکلور دالین، در بستر شرایط جغرافیایی و آب و هوایی مختص این روستا و در ارتباط با شیوه معیشتی آنان که دامداری بوده، رخ میدهد. در این مقاله به بررسی چند لالایی ، یک چیستان، شعر و لالایی طنز آمیز، شعری که در هنگام برداشت محصول می خوانده اند ، چند شعر وچند داستان که بازمانده ای از افسانه ی وجود موجودات انسان نما در این روستا بوده ، پرداخته شده است.
چکیده بالا بخشی از مقاله ای است که در اولین کنفرانس بین المللی بررسی مسائل جاری زبان ها، زبان شناسی، ترجمه و ادبیات (WWW.TLLL.IR) ، 15-14 بهمن 1395، اهواز، پذیرفته شده است.
